Pola Negri
| Pola Negri | |
 |
|
| Pola Negri w 1927 roku | |
| Prawdziwe nazwisko |
Apolonia Chałupiec |
| Data i miejsce urodzenia |
3 stycznia 1897 Lipno |
| Data i miejsce śmierci |
1 sierpnia 1987 San Antonio |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
| Strona internetowa | |
| Profil w bazie IMDb | |
| Profil w bazie filmpolski.pl | |
| Profil w bazie Filmweb.pl | |
Pola Negri, właściwie Barbara Apolonia Chałupiec (ur. 3 stycznia 1897[1] w Lipnie, zm. 1 sierpnia 1987 w San Antonio) – polska aktorka filmowa, międzynarodowa gwiazda kina niemego.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Gdy była małym dzieckiem jej ojciec został aresztowany przez Rosjan i wywieziony na Sybir. W 1902 roku z matką przeprowadziła się do Warszawy, na wakacje przyjeżdżały do Brdowa - rodzinnego miasta Eleonory Kiełczewskiej - matki Poli Negri. Ukończyła szkołę teatralną w Warszawie i zaczęła występować w Teatrach: Małym (w Ślubach panieńskich), Wielkim (Sumurun, Niema z Portici), Letnim. Podczas I wojny światowej zachorowała na gruźlicę. Leczyła się w sanatorium w Zakopanem. Po powrocie z sanatorium atelier filmowe „Sphinx” zaproponowało jej rolę.
Debiutowała w filmie Niewolnica zmysłów w 1914 r. Wystąpiła w filmach polskich: Żona, Studenci, Bestia (inny tytuł: Kochanka apasza), w filmach z cyklu Tajemnice Warszawy (Arabella, Pokój nr 13, Jego ostatni czyn). Właśnie w tym czasie przyjęła pseudonim artystyczny Pola Negri na cześć swojej ulubionej włoskiej poetki – Ady Negri.
[edytuj] Kariera filmowa
W 1917 wyjechała do Berlina, gdzie występowała u Maxa Reinhardta. Zagrała w filmach niemieckich: Oczy mumii Mia, Carmen, Madame du Barry, Sumurun i in., reżyserowanych przez ludzi tej miary, co Ernst Lubitsch.
W 1923 przybyła do Hollywood w USA i wystąpiła w filmach: Hiszpańska tancerka, Zakazany raj (wysoko oceniana przez krytykę za rolę carycy Katarzyny), Hotel Imperial, Miłość aktorki i wielu innych. Była ogromną konkurencją dla Glorii Swanson.
W USA została gwiazdą kina niemego i symbolem seksu, do czego przyczyniły się głośne romanse z Charlie Chaplinem i Rudolphem Valentino (zarzucano jej, że pogrzeb Valentino wykorzystała dla autoreklamy) i plotki o jej uczuciu do długoletniej przyjaciółki, Margaret West.
Nie odniósłszy sukcesów w filmach dźwiękowych (Z rozkazu kobiety - z powodu polskiego akcentu i przykrego, chropawego brzmienia jej niskiego głosu), powróciła do Niemiec, gdzie początkowo odnosiła sukcesy, ale po dojściu do władzy nazistów minister propagandy Goebbels zakazał jej angażowania do filmów z powodu rzekomo żydowskiego pochodzenia. Uwolniona od podejrzeń w wyniku osobistej interwencji Hitlera, który był jej wielbicielem, zagrała ponownie w filmach niemieckich: Mazurka, Moskwa-Szanghaj, Madame Bovary, Tango Notturno i innych.
Przed wybuchem wojny powróciła do Ameryki. Wystąpiła jeszcze w kilku filmach, jak He Diddle Diddle i The Moonspinners. Ostatni raz pojawiła się na ekranie w roku 1965.
W 1970 opublikowała wspomnienia Pamiętnik gwiazdy (wydanie polskie 1976).
Kwestią sporną była jej data urodzenia. Na nagrobku widnieje rok 1899, jednak wiele źródeł podawało rok 1897, a nawet 1894. Sekret gwiazdy ostatecznie wyjawiła Wiesława Czapińska, która dotarła do metryki jej urodzin z datą 22 grudnia 1896 wg kalendarza juliańskiego, czyli 3 stycznia 1897 wg gregoriańskiego. W Królestwie Polskim – a więc także i w Lipnie – obowiązywała podwójna datacja.
[edytuj] Ciekawostki
Filmoteka Narodowa posiada w swojej kolekcji następujące filmy z jej udziałem:
W wypadku puszczania innych filmów, musi pożyczyć uprzednio ich kopie od zagranicznych instytucji.
[edytuj] Filmografia
- 1914 Niewolnica zmysłów
- 1915 Żona
- 1916 Studenci
- 1916 Jego ostatni czyn
- 1916 Arabella
- 1917 Bestia
- 1917 Pokój nr 13
- 1917 Za pocałunek-wieczystych nocy męki
- 1917 Niedługo mnie szczęście łudziło
- 1917 Tajemnica Alei Ujazdowskich
- 1917 Die toten Augen
- 1917 Gdy serce nienawiścią pała
- 1917 Rosen, die der Sturm entblattert
- 1917 Rozpasana
- 1918 Oczy mumii Mia
- 1918 Carmen
- 1918 Czarna książka
- 1918 Mania
- 1919 Awanturnica
- 1919 Vendetta - Zemsta krwi
- 1919 Dzieje mężatki
- 1919 Hrabina Rondoli
- 1919 Madame Dubarry
- 1920 Markiza d'Arminiani
- 1920 Biedna Violetta
- 1920 Die Geschlossene Kette
- 1920 Das Martyrium
- 1920 Sumurun
- 1921 Safona
- 1921 Dzika kotka
- 1923 Hollywood
- 1923 Bella Donna
- 1923 Napiętnowana
- 1923 Głos ulicy
- 1923 Hiszpańska tancerka
- 1924 Mężczyźni
- 1924 Jej wielka miłość
- 1924 Cienie Paryża
- 1924 Zakazany raj
- 1925 Kobieta bezwstydna
- 1925 Kwiat nocy
- 1925 Na wschód Suez
- 1925 Czarodziejka
- 1926 Skłamałam
- 1926 Good and Naughty
- 1927 Za drutami kolczastymi
- 1927 Spowiedź uczciwej kobiety
- 1927 Hotel Imperial
- 1928 Godzina zmysłów
- 1928 Podwójne życie
- 1928 Kobieta z Moskwy
- 1928 Miłość aktorki
- 1929 Ulica potępionych dusz
- 1931 Z rozkazu kobiety
- 1934 Fanatisme
- 1935 Mazurka
- 1936 Gräfin Volescu
- 1936 Moskwa-Szanghaj
- 1937 Madame Bovary
- 1937 Tango Notturno
- 1938 Die Nacht der Entscheidung
- 1938 Pobożne kłamstwo
- 1943 He Diddle Diddle
- 1964 Księżycowe prządki
- 1965 Boginie miłości
Przypisy
- ↑ Sama aktorka w autobiografii Pamiętnik gwiazdy pisze, że urodziła się "w przeddzień nowego wieku, 31 grudnia 1899". Akt urodzenia mówi jednak, że Pola przyszła na świat 3 stycznia 1897.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Pola Negri w NNDB (ang.) (ang.)
- Strona oficjalna (ang.)
