1944

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1944 / MCMXLIV XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1942 « 1943 « 1944 » 1945 » 1946

Spis treści

1 II wojna światowa
2 Pozostałe wydarzenia w Polsce
3 Pozostałe wydarzenia na świecie
4 Urodzili się
5 Zmarli
6 Zdarzenia astronomiczne
7 Nagrody Nobla
8 Zobacz też
9 Święta ruchome

[edytuj] II wojna światowa

[edytuj] Pozostałe wydarzenia w Polsce

1 stycznia – powstała zdominowana przez komunistów podziemna Krajowa Rada Narodowa, jej przewodniczącym został Bolesław Bierut.
3 stycznia – oddziały Armii Czerwonej przekroczyły przedwojenną wschodnią granicę Rzeczypospolitej.
15 stycznia – siłami Okręgu Wołyń AK (27 Wołyńska Dywizja Piechoty) rozpoczęto na Wołyniu akcję "Burza".
29 stycznia – miała miejsce masakra w Koniuchach.
1 lutego – Armia Krajowa dokonała zamachu na Franza Kutscherę, szefa SS i policji Dystryktu Warszawskiego.
9 lutego – Gestapo zamordowało ppor. Arkadiusza Deglera ps.”Grad” Szefa Sztabu Armii Ludowej na Okręg Częstochowski.
22 lutego – oddział UPA dokonał w nocy z 22 na 23 lutego masakry 131 Polaków w Berezowicy Małej.
28 lutego – 14 Dywizja Grenadierów SS (1 ukraińska) i Ukraińska Powstańcza Armia zmasakrowały ludność polską we wsi Huta Pieniacka. Zamordowano 800-1200 osób.
10 marca – kilkuset ukraińskich mieszkańców Sahrynia zostało zamordowanych przez polskie podziemie.
12 marca – 365 Polaków zostało zamordowanych w Palikrowach przez oddział SS.
15 marca – Rada Jedności Narodowej opublikowała deklarację programową "O co walczy naród polski".
24 marca
- niemiecka akcja represyjna w miejscowości Markowa wobec rodziny Ulmów oraz ukrywanych przez nich Żydów z rodzin Szallów i Goldmanów. Zginęło 9 Polaków, w tym nienarodzone dziecko w 9 miesiącu ciąży i 8 Żydów.
- z obozu jenieckiego Stalag Luft III w Żaganiu uciekło 80 lotników. Tylko trzech nie złapano.
6 kwietnia – co najmniej 38 Polaków zginęło w ataku bandy UPA na Sołotwinę.
10 kwietnia – Rudolf Vrba i Alfred Wetzler uciekli z obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau.
7 lipca – operacja "Ostra Brama". Oddziały Armii Krajowej w sile 15 000 żołnierzy brały udział w walkach o Wilno razem z Armią Czerwoną. Po zakończeniu walk polskie oddziały zbrojne zostały rozbrojone i internowane przez NKWD.
20 lipca – w Moskwie utworzono PKWN pod przewodnictwem Edwarda Osóbki-Morawskiego.
21 lipca
- w Moskwie powstał zależny od Stalina Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN - przewodniczący Edward Osóbka-Morawski, zastępcy Wanda Wasilewska i Andrzej Witos).
- utworzono Resort Bezpieczeństwa Publicznego PKWN.
22 lipca
- ogłoszono Manifest Lipcowy.
- 5 Dywizja Piechoty AK "Dzieci Lwowskich" i 14. Pułk Ułanów Jazłowieckich AK rozpoczęły walki o Lwów.
22-28 lipca – akcja "Burza" we Lwowie. Oddziały AK, wspierając jako jednostki piechoty zmotoryzowane oddziały Armii Czerwonej, przyczyniły się znacznie do wyzwolenia Lwowa. Po zakończeniu walk oddziały AK zostały rozbrojone, zaś dowódcy wezwani przez sowietów na naradę, aresztowani i uwięzieni.
22-30 lipca – akcja Burza na Lubelszczyźnie. W ciągu 9 dni zaciętych walk oddziały AK samodzielnie wyzwoliły: Bełżec, Kock, Lubartów, Poniatową, Szczebrzeszyn, Urzędów, Wąwolnicę i Zamość.
23 lipca
- wyzwolono obóz koncentracyjny w Majdanku, na terenie obozu Rosjanie natychmiast utworzyli obóz filtracyjny NKWD dla żołnierzy AK i NSZ, wykorzystując w tym celu infrastrukturę hitlerowską.
- PKWN wydał dekret o podporządkowaniu spraw dotyczących AK.
30 lipca – Armia Krajowa wyzwoliła Mińsk Mazowiecki.
1 sierpnia
- 1 sierpnia - wybuchło powstanie warszawskie.
- siedzibę PKWN przeniesiono do Lublina.
6 sierpnia – pierwszy napad UPA na Baligród.
16 sierpnia – napad UPA na Muczne.
31 sierpnia – PKWN wydał dekret o karach dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy i zdrajców narodu polskiego.
6 września – PKWN wydał dekret o reformie rolnej.
21 września – Centralny Komitet Ludowy uznaje Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego za rząd tymczasowy.
23 września – wydano dekret PKWN - Kodeks Karny Wojska Polskiego.
2/3 października – w Ożarowie podpisano honorowy akt o kapitulacji powstania warszawskiego. Rozpoczęto systematyczne wyburzanie miasta.
4 października – Rada Ministrów podjęła uchwałę o żałobie narodowej z powodu kapitulacji Warszawy.
7 października – utworzono Milicję Obywatelską pod kierownictwem Franciszka Jóźwiaka.
7/8 października – w nocy oddziały AK podjęły nieudaną próbę rozbicia więzienia UB na zamku w Rzeszowie.
12 października – premier rządu RP Stanisław Mikołajczyk przybył do Moskwy w trakcie rozmów Stalin-Churchill.
12/13 października – w nocy dwóch oficerów wywodzących się z AK wyprowadziło z koszar do konspiracji 636 żołnierzy 31 Pułku Piechoty LWP. Była to największa tego typu dezercja z Ludowego Wojska Polskiego.
23 października – utworzono Uniwersytet Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie.
24 listopada – doszło do najtragiczniejszej w dziejach polskich kolei katastrofy w Barwałdzie Średnim.
29 listopada – po dymisji Stanisława Mikołajczyka premierem Rządu RP został Tomasz Arciszewski, niepodległościowy działacz PPS.
1 grudnia – ukazał się pierwszy numer Polskiej Kroniki Filmowej.
21 grudnia – Leopold Okulicki został dowódcą Armii Krajowej.
26 grudnia – zakończono akcję cichociemnych.
28 grudnia – wprowadzono wojenną cenzurę korespondencji i rozmów telefonicznych.
31 grudnia – w Lublinie KRN powołała w miejsce PKWN Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej. Premierem został Edward Osóbka-Morawski, wicepremierem Władysław Gomułka.

[edytuj] Pozostałe wydarzenia na świecie

4 stycznia – początek bitwy o Monte Cassino.
16 stycznia – Francja: znacjonalizowano zakłady Renault, produkujące samochody osobowe, ciężarowe, maszyny rolnicze.
12 lutego – Adolf Hitler wydał rozkaz usunięcia ze stanowiska szefa Abwehry admirała Wilhelma Canarisa.
14 lutego – wybuchło powstanie antyjapońskie na Jawie.
15 lutego – rozpoczęła się druga bitwa o Monte Cassino.
17 lutego – Amerykanie rozpoczęli atak na wyspę Truk.
15 marca
- rozpoczęła się trzecia bitwa o Monte Cassino.
- ustanowiono hymn ZSRR, który zastąpił Międzynarodówkę.
16 marca – w ZSRR utworzona została 1. Armia Polska.
19 marca – w związku z próbami wycofania się z wojny przez Węgry Niemcy zajęły ten kraj.
24 marca – we włoskich podziemnych kamieniołomach Fosse Ardeatine Niemcy rozstrzelali 355 osób w odwecie za zamach na oddział Wehrmachtu.
21 kwietnia – kobiety we Francji uzyskały prawo do głosowania.
18 maja – żołnierze II Korpusu zdobyli twierdzę Monte Cassino.
4 czerwca – wojska amerykańskie wkroczyły do Rzymu.
6 czerwca – rozpoczął się desant na Normandię.
17 czerwca – Islandia oficjalnie ogłosiła się republiką.
1 lipca – rozpoczęła się konferencja w Bretton Woods.
7 lipca – w Göteborgu, Szwed Gunder Hägg ustanowił rekord świata w biegu na 1 500 m wynikiem 3:43,0 s.
18 lipca – premier Japonii Hideki Tojo podał się do dymisji.
20 lipca – nieudany zamach na Hitlera w jego kwaterze w Kętrzynie.
4 sierpnia – Gestapo aresztowało w Holandii Annę Frank i jej rodzinę.
7 sierpnia – rozpoczęła się bitwa pod Falaise.
15 sierpnia – Operacja Dragoon: wojska amerykańskie (7.Armia), francuskie, brytyjskie i kanadyjskie wylądowały na południu Francji (pomiędzy Cannes a Tulonem).
17 sierpnia – wybuch powstania paryskiego.
25 sierpnia – wyzwolenie Paryża.
27 sierpnia
- w Sztokholmie, Szwedka Anna Larsson ustanowiła rekord świata w biegu na 800 m wynikiem 2:15,9 s.
- amerykańska 7.Armia opanowała Marsylię.
28 sierpnia – proklamowano Słowackie Powstanie Narodowe.
3 września – francuscy maquis wyzwolili Lyon.
5 września – ZSRR wypowiedziało wojnę Bułgarii.
12 września
- pierwotny podział Berlina na trzy strefy okupacyjne.
- wstępne ustalenia rozejmowe z Rumunią po II wojnie światowej.
17 września – początek operacji Market Garden.
19 września – Moskwa: Finlandia i ZSRR zawarły rozejm. Finowie podjęli walkę z Niemcami.
19 października – utworzenie "tymczasowego rządu narodowego" Węgier w zajętym przez wojska radzieckie Debreczynie.
20 października – partyzanci jugosłowiańscy i oddziały Armii Czerwonej ostatecznie wyzwolili Belgrad.
1 listopada – w Wielkiej Brytanii powstało Towarzystwo Wegańskie (Vegan Society).
12 listopada – podczas nalotu bombowców Royal Air Force zatopiono niemiecki pancernik Tirpitz.
16 grudnia – Niemcy rozpoczęli ofensywę w Ardenach.
28 grudnia – Węgry wypowiedziały wojnę III Rzeszy.
30 grudnia – Czechosłowacja uznała Rząd Tymczasowy RP.
Powstał Krajowy Kongres Indian Amerykańskich.